🇵🇱 Polska

UoP vs Zlecenie vs B2B

3 JTBD: policz netto, pokaż tabelę, wybierz formę dla profilu. Ranking z risk PIP po reformie 11 marca 2026.

Slider: 30 000 – 500 000 zł rocznie. Wpisz konkretną kwotę lub przesuwaj suwakiem.
Ulga = 6 mies., preferencyjny = 24 mies., duży = po 30 mies.
FormaNetto rocznievs UoP% brutto
Umowa o pracę85 763 zł— baza —71,5%
Umowa zlecenie 🏆87 888 zł+2125 zł73,2%
B2B skala 12/32%75 229 zł-10 534 zł62,7%
B2B liniowy 19%69 408 zł-16 355 zł57,8%
B2B ryczałt 12% IT75 884 zł-9878 zł63,2%
Podsumowanie
Najkorzystniejsza forma dla brutto 120 000 zł/rok: Zlecenie87 888 zł netto rocznie (7324 zł/mies.).
Założenia (UoP, B2B koszty, ZUS)
  • UoP: KUP standardowe 250 zł/mies., bez PPK, bez ulgi dla młodych.
  • Zlecenie: pełne ozusowanie (poza studentami <26 lat), KUP 20%.
  • B2B: koszty operacyjne domyślnie 5% przychodu (typowe dla IT freelance).
  • B2B ryczałt 12% — PKWiU 62.01 (programowanie). Inne PKWiU = inna stawka.
  • Zdrowotna ryczałt: 498,35 zł (do 60k przychodu) / 830,58 zł (60-300k) / 1 495,04 zł (>300k).
  • VAT zwolnienie podmiotowe limit 240 000 zł rocznie (NEW od 2026, wcześniej 200k).
Stawki 2026 (PIT 12/32%, ZUS duży 1 926,76 zł, preferencyjny 456,19 zł z chorobową, VAT limit 240 000 zł NEW, 50% KUP IT limit 120 000 zł) · KSeF etap 2 aktywny od 1.04.2026 · Aktualizacja 29 kwietnia 2026

Jak działa decision tree UoP vs Zlecenie vs B2B

Ranking bierze pod uwagę cztery wymiary: maksymalne netto, ryzyko PIP/ZUS, papier (formalności) oraz zgodność z profilem zawodowym. W zakładce "Pomóż mi wybrać" wybierasz profil, dochód roczny i jeden klient (single-client) — kalkulator zwraca uporządkowane miejsca z konkretnymi liczbami i krótkim verdictem prozatorskim.

Wzory rocznego netto dla 3 form są deterministyczne i nie zależą od profilu (profil zmienia tylko wagę kryteriów rankingu i typową stawkę ryczałtu). Zarówno arytmetyka, jak i ocena ryzyka działają w przeglądarce — nic nie wysyłamy na serwer.

Wzory netto rocznego (2026)

Umowa o pracę (UoP)

netto = brutto − ZUS_pracownika − zdrowotna − PIT
ZUS_pracownika = brutto × 13,71%
zdrowotna       = (brutto − ZUS) × 9%
KUP             = 250 zł/mies (lub 50% KUP IT do 120 000 zł/rok)
podstawa_PIT    = brutto − ZUS − KUP
PIT             = (podstawa − 30 000) × 12% (do progu 120 000)
                + (podstawa − 120 000) × 32% (powyżej progu)

Umowa zlecenie (pełne ozusowanie 2026)

netto = brutto − ZUS_zleceniobiorcy − zdrowotna − PIT
ZUS_zleceniobiorcy = brutto × 13,71%
zdrowotna           = (brutto − ZUS) × 9%
KUP                 = 20% × (brutto − ZUS)
PIT                 = (podstawa − 30 000) × 12% / 32%

Wyjątek: studenci do 26 lat — zwolnieni z ZUS i zdrowotnej (w tym kalkulatorze pomijamy ten przypadek).

B2B (JDG) — 3 formy opodatkowania

1. SKALA 12/32%:
   netto = przychód − koszty − ZUS_społ − zdrowotna − PIT
   zdrowotna = max(dochód × 9%, 432,54 zł × 12)
   PIT = jak w UoP (skala progresywna)

2. LINIOWY 19%:
   netto = przychód − koszty − ZUS_społ − zdrowotna − PIT
   zdrowotna = max(dochód × 4,9%, 432,54 zł × 12)
   odliczenie zdrowotnej do 14 100 zł rocznie
   PIT = (dochód − ZUS − odliczenie_zdr) × 19%

3. RYCZAŁT (8 stawek 2-17%):
   netto = przychód − ZUS_społ − zdrowotna − PIT
   zdrowotna = wg progów: 498,35 / 830,58 / 1 495,04 zł/mies
   odliczenie 50% zdrowotnej od przychodu
   PIT = (przychód − ZUS − 50%×zdrowotna) × stawka

Przykłady (deterministyczne)

Brutto 120 000 zł/rok (10 000 zł/mies) — junior IT

  • UoP: ZUS 16 452 + zdrowotna 9 319 + PIT ~8 470 → netto około 85 750 zł/rok (~7 150 zł/mies).
  • Zlecenie: ZUS 16 452 + zdrowotna 9 319 + PIT (po KUP 20%) ~7 600 → netto około 86 600 zł/rok.
  • B2B liniowy 19% duży ZUS: ZUS roczny 23 121 + zdrowotna ~5 590 + PIT ~16 200 → netto około 69 100 zł/rok.
  • B2B ryczałt 12% IT duży ZUS: ZUS 23 121 + zdrowotna 9 967 (próg 60-300k) + PIT ~26 600 → netto około 60 300 zł/rok.

Wniosek metody: przy 120k brutto/rok UoP i zlecenie wygrywają z B2B przez kwotę wolną PIT 30 000 zł i niski próg. Break-even B2B ≈ 150 000 – 165 000 zł/rok przychodu.

Brutto 250 000 zł/rok (20 833 zł/mies) — senior IT

  • UoP: po przekroczeniu progu 120 000 część dochodu opodatkowana 32% → netto około 155 800 zł/rok.
  • B2B liniowy 19% duży ZUS: PIT płaski 19%, brak progresji → netto około 164 200 zł/rok.
  • B2B ryczałt 12% IT duży ZUS: ryczałt od przychodu 12%, niska zdrowotna → netto około 190 300 zł/rok.

Wniosek metody: powyżej ~150 000 zł/rok B2B ryczałt 12% IT staje się wyraźnie korzystniejszy od UoP — głównie dzięki płaskiej stawce zamiast progresji 12/32% i zdrowotnej liczonej od progu, nie od dochodu.

Single-client B2B — co mówi reforma PIP z 11.03.2026

Ustawa o PIP została podpisana przez Prezydenta 2 kwietnia 2026 (Sejm 11.03 — 230 głosów, Senat 12.03 — bez poprawek). Główne zmiany dla B2B:

  • PIP ma kompetencję do administracyjnego przekształcenia umowy cywilnoprawnej (w tym B2B) w stosunek pracy — bez decyzji sądu.
  • Wymiana danych ZUS-PIP-KAS — automatyczne typowanie firm do kontroli (np. JDG z jednym kontrahentem > 6 mies).
  • Egzekucja ZUS i zaliczek PIT może objąć 5 lat wstecz (przedawnienie z art. 24 ustawy o systemie ZUS).

Konsekwencja dla rankingu: jeśli zaznaczysz "single-client = TAK" w zakładce 3, kalkulator podnosi risk score do 5/5 i wskazuje UoP/zlecenie jako bezpieczniejsze. To NIE oznacza, że B2B z jednym klientem zawsze przegrywa — można je obronić, mając autonomię, własny sprzęt, klauzulę zastępstwa i 2-3 miesiące dokumentacji bez nadzoru. Pełne 4 kryteria PIP testu znajdziesz w kalkulatorze B2B.

50% KUP IT — kiedy ratuje UoP

Programiści i twórcy programów komputerowych mogą zastosować 50% KUP autorskie (art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o PIT) do wynagrodzenia z UoP, jeśli umowa zawiera klauzulę o wtórnym nabyciu praw autorskich (art. 74 ust. 3 prawa autorskiego). Mechanika:

Praktycznie: dla seniora IT na UoP z dochodem 200 000+ zł rocznie 50% KUP może podnieść netto o ~15-20 000 zł/rok, zbliżając UoP do B2B liniowego, ale wciąż poniżej B2B ryczałtu 12%.

KSeF etap 2 — papier dla B2B od 1.04.2026

Krajowy System e-Faktur (KSeF) drugi etap stał się obowiązkowy 1 kwietnia 2026. Dla B2B oznacza to: każda faktura wystawiona kontrahentowi VAT-czynnemu musi przejść przez KSeF (faktura ustrukturyzowana XML). Wyjątek do końca 2026: faktury ≤ 10 000 zł brutto miesięcznie można wystawiać tradycyjnie. Najmniejsi podatnicy dołączają od 1.01.2027.

W kalkulatorze rankingu paperwork score dla B2B uwzględnia KSeF — 4/5 dla B2B zwolnionego z VAT, 5/5 dla B2B czynnego (powyżej limitu 240 000 zł rocznego przychodu).

FAQ — najczęstsze pytania

Kiedy B2B opłaca się bardziej niż UoP?
Dla typowego programisty IT (PKWiU 62.01, koszty operacyjne ~5%) break-even B2B ryczałt 12% vs UoP wypada w okolicach 150 000 – 165 000 zł brutto rocznie. Powyżej tej kwoty ryczałt zaczyna wygrywać dzięki płaskiej stawce 12% zamiast progresji 12/32% PIT i niskiej zdrowotnej opartej na progu. Liniowy 19% wygrywa z ryczałtem dopiero przy bardzo wysokich kosztach operacyjnych (powyżej 30% przychodu) — rzadkie dla IT.
Co robi PIP, jeśli wykryje "fikcyjne B2B"?
Po reformie z 11 marca 2026 inspektor okręgowy PIP wydaje decyzję administracyjną przekształcającą umowę B2B w stosunek pracy (UoP) — bez postępowania sądowego. Decyzja skutkuje wsteczną egzekucją składek ZUS i zaliczek PIT za maksymalnie 5 lat (art. 24 ustawy o systemie ZUS). Pracownik musi też dostać świadczenia, których nie miał na B2B (urlop, L4, odprawy). Cztery kryteria oceny: podporządkowanie, osobiste świadczenie pracy, ryzyko gospodarcze, ciągłość/zorganizowanie.
Czy zlecenie ma sens w 2026?
Po likwidacji zwolnienia z ZUS (poza studentami do 26 lat) zlecenie pełnoozusowane jest pod kątem podatkowym praktycznie identyczne z UoP — ten sam ZUS pracowniczy 13,71%, ta sama zdrowotna 9%, ten sam PIT na skali. Przewaga: krótkoterminowa elastyczność (brak 33+3 limitu umów na czas określony), brak okresu wypowiedzenia. Wada: brak płatnego urlopu, brak L4 w pełnej wysokości, brak ochrony przed wypowiedzeniem.
VAT 240 000 zł NEW 2026 — czy się zarejestrować?
Limit zwolnienia podmiotowego z VAT podniesiono z 200 000 do 240 000 zł rocznego przychodu (pakiet deregulacyjny senatu 2026). Dla większości freelancerów IT z ryczałtem 12% (typowy przychód 150-200 tys/rok) zwolnienie jest korzystne — mniej papieru (brak JPK_V7M, brak rozliczeń kwartalnych). VAT czynny opłaca się dopiero przy przychodzie powyżej limitu lub przy dużych zakupach z VAT-em (sprzęt, oprogramowanie do odliczenia).
Czy mogę być na B2B u byłego pracodawcy?
Tak, ale przez 2 lata po zakończeniu UoP (ścisły stosunek pracy) nie skorzystasz z preferencyjnego ZUS — masz pełny ZUS od dnia rozpoczęcia działalności (art. 18a ust. 2 ustawy o systemie ZUS). NIE dotyczy zlecenia ani umowy o dzieło (te nie blokują preferencyjnego). Wyjątek: zmiana kwalifikacji zawodowej (np. aplikant → adwokat). Sygnatury: KIS 0112-KDIL2-2.4011.150.2024.1.MW, Sąd Najwyższy II UZP 2/13.

Related calculators